Từ người lính năm xưa đến người gieo những hạt giống tử tế cho thế hệ trẻ
Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10
Trong đời sống doanh nghiệp, thành công thường được đo bằng quy mô, doanh thu, thị trường hay những giá trị kinh tế tạo ra. Nhưng với một số doanh nhân, còn có một thước đo khác: mình đã để lại điều gì cho thế hệ trẻ và cộng đồng
TS. Nguyễn Tiến Luận – Nhà sáng lập, Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Trãi, người được biết đến với danh xưng “Doanh nhân Bình nhì hiến dâng cho giáo dục” – là một người như thế.
Hành trình của ông đi qua ba chặng đường đặc biệt: chiến trường, thương trường và giảng đường. Ở mỗi nơi, ông tích lũy một bài học khác nhau; để rồi khi đến với giáo dục, những trải nghiệm ấy hội tụ thành một cách nhìn nhất quán về con người, trách nhiệm và sự phụng sự.
TỪ NGƯỜI LÍNH BÌNH NHÌ ĐẾN NGƯỜI GIEO HẠT
Những năm tháng chiến tranh để lại trong người lính trẻ Nguyễn Tiến Luận ký ức về 46 người đồng đội đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ. Những người trở về tiếp tục cuộc đời của mình. Nhưng với ông, sự trở về ấy mang theo một món nợ của ký ức: “Sống để trả nợ và tri ân đồng đội.”
Có lẽ câu nói ấy giải thích phần nào vì sao ở một giai đoạn của cuộc đời, khi đã có những trải nghiệm trên thương trường, ông lại dành nhiều tâm sức cho giáo dục.
Bởi đầu tư vào giáo dục, xét đến cùng, là đầu tư vào tương lai của con người. Từ THCS/THPT Hà Thành, Trường Cao đẳng nghề Nguyễn Trãi đến Trường Đại học Nguyễn Trãi, ông từng bước xây dựng một hệ thống giáo dục với mong muốn tạo ra những con đường học tập và trưởng thành khác nhau cho người trẻ.
Điều ông quan tâm không chỉ là sinh viên học được gì trong giảng đường, mà còn là câu hỏi rất đời thường: sau khi tốt nghiệp, các em sẽ làm gì, đứng ở đâu và có thể tự tạo dựng cuộc sống bằng năng lực của mình hay không?
Vì thế, kết nối giáo dục với doanh nghiệp, tăng cường trải nghiệm thực tiễn, phát triển chương trình liên kết quốc tế, du học chuyển tiếp… trở thành những hướng đi được ông theo đuổi.
Với ông, một tấm bằng chỉ là điểm khởi đầu; điều quan trọng hơn là người trẻ có đủ năng lực để bước vào đời.
MỘT TRIẾT LÝ GIÁO DỤC ĐƯỢC CHẮT LỌC TỪ ĐỜI SỐNG
Từ những trải nghiệm ấy, Tuyên ngôn giáo dục Nguyễn Trãi được hình thành với những giá trị cốt lõi, trong đó nổi bật là “Sinh viên là số 1”, “Trung thực là sinh tồn”, “Tử tế là tự do và hạnh phúc”.
“Sinh viên là số 1” đặt người học vào trung tâm của mọi hoạt động giáo dục. Nhưng phía sau một câu ngắn gọn là một yêu cầu lớn hơn đối với nhà trường: phải tạo ra môi trường để người trẻ được phát triển, được thử sức và nhìn thấy tương lai của chính mình.
Đó là lý do tinh thần LEVEL UP – “Dám nghĩ khác – Dám làm thật – Dám bứt phá” trở thành một phần quan trọng trong đời sống Nguyễn Trãi.
Khát vọng, theo cách ấy, không phải một lời nói đẹp. Nó phải được kiểm chứng bằng hành động. Và hành động phải bắt đầu từ “Trung thực là sinh tồn”. “Học thật, thi thật, làm đồ án thật” không chỉ nhằm chống lại gian lận học thuật, mà hướng người học đến một nguyên tắc căn bản: năng lực phải được tạo nên bằng lao động thực chất.
Một người có thể mất nhiều năm để xây dựng năng lực, nhưng chỉ cần một lần đánh mất chữ tín, những gì đã gây dựng có thể bị phủ nhận. Với một người từng trải qua cả chiến trường và thương trường, bài học ấy càng trở nên thấm thía.
TỬ TẾ LÀ PHẦN NGƯỜI CỦA GIÁO DỤC
Nếu trung thực tạo nên chữ tín, thì “Tử tế là tự do và hạnh phúc” tạo nên chiều sâu nhân văn của triết lý Nguyễn Trãi.
Tử tế không nằm ở những lời nói lớn lao. Nó bắt đầu từ cách một người đối xử với thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp, doanh nghiệp và cộng đồng; từ việc biết tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với những gì mình làm.
Trong quan niệm ấy, giáo dục không chỉ đào tạo người biết làm, mà còn hướng tới con người biết sống.
Đó là lý do hình ảnh mà nhà trường hướng tới được cô đọng trong ba chữ: “Tâm trong – Trí sáng – Hoài bão lớn.” Tri thức mở ra năng lực. Hoài bão tạo động lực. Nhưng chính nhân cách quyết định một con người sẽ sử dụng năng lực và hoài bão ấy như thế nào.
Ở TUỔI NGOÀI BẢY MƯƠI, VẪN “YES” VỚI ƯỚC MƠ
Có một chi tiết khá đặc biệt trong chân dung TS. Nguyễn Tiến Luận: ở tuổi ngoài bảy mươi, ông vẫn giữ một cách nhìn đầy tin tưởng vào người trẻ.
Ông nói “Yes” với những ước mơ đang bắt đầu. Đằng sau chữ “Yes” ấy là niềm tin rằng người trẻ cần được trao cơ hội để thử sức, được quyền bắt đầu, được đi qua va vấp và trưởng thành từ chính trải nghiệm của mình. Nhưng cơ hội luôn đi cùng trách nhiệm. Bởi vậy, tinh thần ông muốn trao cho sinh viên không phải là sự bảo bọc, mà là khả năng tự đứng trên đôi chân mình.
Nhà trường kết nối các em với doanh nghiệp, mở rộng không gian thực hành, tiếp cận môi trường quốc tế và những lựa chọn học tập mới. Còn bước tiếp như thế nào, tạo dựng sự nghiệp ra sao, mỗi người trẻ phải tự viết bằng chính năng lực của mình. Có lẽ đó mới là ý nghĩa sâu xa của “Level Up”: không ngừng vượt qua chính mình, thay vì chỉ tìm cách vượt qua người khác.
GIÁ TRỊ CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI LÀ NHỮNG GÌ ĐỂ LẠI
Trong triết lý Nguyễn Trãi, “Giá trị trở về” là một ý niệm đẹp.
Người trẻ có thể đi xa. Có thể làm việc ở một thành phố khác, một quốc gia khác. Có thể thành công trên những con đường mà ngày hôm nay chưa ai hình dung được.
Nhưng đi xa không có nghĩa là rời bỏ nơi mình bắt đầu. Trở về có thể là trở về với thầy cô, với mái trường; cũng có thể là trở về bằng một lời cảm ơn, một kinh nghiệm được chia sẻ, một cơ hội được trao cho người đi sau.
Đi để trưởng thành. Thành công để trở về. Trở về để trao lại giá trị. Có lẽ đó cũng là cách đẹp nhất để giáo dục tạo nên sự tiếp nối.
Ở TS. Nguyễn Tiến Luận, người ta có thể nhìn thấy những lớp thời gian của một đời người: người lính từng chứng kiến sự mất mát, người doanh nhân từng đi qua những thử thách của thương trường và người thầy dành những năm tháng sau này cho thế hệ trẻ.
Ba vai trò ấy gặp nhau ở một điểm: trách nhiệm với con người.
Ở tuổi ngoài bảy mươi, ông vẫn chọn phía trước. Bởi phía trước vẫn còn những người trẻ đang tìm kiếm một con đường, những ước mơ cần được khích lệ và những cơ hội cần được mở ra.
Và phía sau lựa chọn ấy vẫn là lời hứa của người lính năm xưa: “Sống để trả nợ và tri ân đồng đội.” Nếu chiến trường là nơi ông học về sự sống, thì giáo dục là nơi ông tiếp tục trao lại giá trị của sự sống ấy – bằng tri thức, bằng cơ hội và bằng niềm tin vào con người.
Vì thế, “Doanh nhân Bình nhì hiến dâng cho giáo dục” không chỉ là một danh xưng. Đó là câu chuyện về một lựa chọn sống: dùng những năm tháng của mình để gieo hạt cho tương lai.
Ban Truyền thông (Thực hiện)
